بیشتر ما برای دندان‌درد یا سرماخوردگی خیلی راحت نوبت دکتر می‌گیریم، اما وقتی پای مراجعه به متخصص زنان وسط می‌آید، دست‌دست می‌کنیم. گاهی خجالت است، گاهی ترس از معاینه و گاهی هم این فکر که «حالا که چیزی‌ام نیست». در حالی که بخش مهمی از کار متخصص زنان همین مراقبت در روزهایی است که ظاهراً همه‌چیز مرتب است.
چه زمانی باید به متخصص زنان مراجعه کرد؟
لازم نیست حتماً منتظر یک علامت نگران‌کننده بمانید. معاینه‌های دوره‌ای و غربالگری‌ها بخشی از مراقبت معمول از سلامت هستند و فاصله‌ی مناسب آن‌ها را پزشک بر اساس سن، سابقه و شرایط شما تعیین می‌کند. با این حال، بعضی نشانه‌ها دلیل خوبی هستند که نوبت را عقب نیندازید:
-
تغییر محسوس در نظم، مقدار یا درد قاعدگی
-
خونریزی بین دو قاعدگی یا بعد از رابطه
-
ترشح غیرعادی، بوی نامطبوع، خارش یا سوزش
-
درد لگن یا زیر شکم که تکرار می‌شود
-
تصمیم برای بارداری یا انتخاب روش پیشگیری
-
هر توده یا تغییری که در پستان حس می‌کنید
اگر درد ناگهانی و شدید، خونریزی زیاد یا تب دارید، منتظر نوبت عادی نمانید و به اورژانس مراجعه کنید.
قبل از ویزیت چه آماده کنیم؟
ویزیت‌ها معمولاً کوتاه‌اند و استرس هم باعث می‌شود نیمی از سؤال‌ها یادمان برود. چند دقیقه آماده‌سازی در خانه کمک زیادی می‌کند:
-
تاریخ آخرین قاعدگی و اگر می‌توانید، تاریخ چند ماه اخیر. اپلیکیشن‌های ثبت قاعدگی اینجا خیلی به کار می‌آیند.
-
فهرست داروها و مکمل‌ها، حتی قرص‌هایی که گاه‌به‌گاه مصرف می‌کنید.
-
جواب آزمایش‌ها و سونوگرافی‌های قبلی. پزشک با مقایسه‌ی آن‌ها تصویر دقیق‌تری می‌گیرد.
-
سابقه‌ی خانوادگی بیماری‌هایی مثل سرطان پستان یا تخمدان، دیابت و مشکلات تیروئید.
-
سؤال‌هایتان را بنویسید؛ از روی کاغذ خواندن هیچ ایرادی ندارد.
در مطب چه اتفاقی می‌افتد؟
ویزیت معمولاً با گفت‌وگو شروع می‌شود: سابقه‌ی پزشکی، وضعیت قاعدگی، بارداری‌های قبلی و دلیل مراجعه. بعد اگر لازم باشد، معاینه انجام می‌شود. نوع معاینه به سن، دلیل مراجعه و شرایط شما بستگی دارد و همیشه این حق را دارید که قبل از آن بپرسید چه کاری قرار است انجام شود و چرا. اگر برایتان راحت‌تر است، می‌توانید همراه داشته باشید.
صادق بودن در این گفت‌وگو مهم‌ترین کمکی است که به پزشک می‌کنید. سؤال‌هایی درباره‌ی رابطه، ترشحات یا مصرف دارو برای پزشک کاملاً عادی‌اند و جواب درست، تشخیص را دقیق‌تر می‌کند.
چند سؤال که ارزش پرسیدن دارد
-
با توجه به سن و سابقه‌ی من، چه غربالگری‌هایی لازم است و هر چند وقت؟
-
این علامت می‌تواند به چه دلیلی باشد و چه زمانی باید دوباره مراجعه کنم؟
-
روش پیشگیری فعلی من مناسب است یا گزینه‌ی بهتری هست؟
-
جواب آزمایش را کی و چطور بگیرم؟
چطور پزشک مناسب را انتخاب کنیم؟
پزشک خوب کسی است که با حوصله گوش می‌دهد، توضیح می‌دهد و شما را در تصمیم‌ها شریک می‌کند. تخصص و سابقه‌ی کاری مهم است، اما راحتی شما در گفت‌وگو هم اهمیت کمی ندارد؛ چون اگر نتوانید راحت حرف بزنید، بخشی از ماجرا ناگفته می‌ماند. دسترسی هم مهم است: مطبی که نزدیک باشد و نوبت گرفتن از آن ساده باشد، احتمال اینکه مراجعه‌های دوره‌ای را جدی بگیرید بیشتر می‌کند.
اگر ساکن اصفهان هستید، صفحه‌ی دکتر راحله روح اله نژاد، متخصص زنان و زایمان، جای خوبی برای شروع است. در این سایت مطالب آموزشی زیادی درباره‌ی بارداری، زایمان و مشکلات شایع زنان منتشر شده و امکان رزرو آنلاین نوبت هم وجود دارد.
چند باور اشتباه که بهتر است کنار بگذاریم
یکی از رایج‌ترین باورها این است که مراجعه به متخصص زنان فقط برای خانم‌های متأهل یا باردار است. در واقع دختران جوان هم ممکن است به دلیل دردهای شدید قاعدگی، نامنظمی پریود، آکنه‌ی مقاوم یا رشد موهای زائد به مشاوره نیاز داشته باشند و پزشک در این موارد بسته به شرایط، روش بررسی مناسب را انتخاب می‌کند. باور دیگر این است که اگر دردی نداریم، پس مشکلی هم نیست. بعضی مشکلات زنانه در مراحل اولیه علامت واضحی ندارند و فقط با معاینه یا غربالگری پیدا می‌شوند. همین‌طور، جست‌وجوی علائم در اینترنت و مقایسه‌ی خود با تجربه‌ی دیگران در انجمن‌ها، گاهی بیشتر از اینکه کمک کند، نگرانی ایجاد می‌کند یا آدم را از مراجعه‌ی به‌موقع بازمی‌دارد. بدن هر کس شرایط خودش را دارد.
بعد از ویزیت
توصیه‌های پزشک را همان روز یادداشت کنید و اگر قرار است آزمایش یا سونوگرافی انجام دهید، آن را عقب نیندازید. اگر دارویی تجویز شده، دوره‌اش را کامل کنید، حتی اگر زودتر احساس بهبود کردید. و اگر چیزی برایتان روشن نبود، پرسیدن دوباره هیچ اشکالی ندارد.
مراقبت از سلامت زنانه قرار نیست کاری سخت یا ترسناک باشد. یک نوبت به‌موقع و چند سؤال درست، خیال شما را راحت‌تر می‌کند و اگر هم مشکلی باشد، زودتر پیدا می‌شود.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره‌ی پزشک نیست.
