بعد از جراحی بینی، احتمالا یکی از اولین توصیه هایی که از پزشک می شنوید، شست و شوی منظم بینی است. در روزهای اول شاید انجام این کار چندان ساده به نظر نرسد و حتی این سوال برایتان ایجاد شود که چرا باید بینی ای را که تازه جراحی شده، شست و شو داد؟ شستشوی بینی بعد از جراحی اگر مطابق دستور پزشک انجام شود، می تواند به مراقبت از داخل بینی و عبور راحت تر از روزهای ابتدایی کمک کند. البته زمان شروع، روش انجام و دفعات آن برای همه بیماران یکسان نیست و باید بر اساس شرایط هر فرد تعیین شود.
1. ترشحات و لخته های داخل بینی کمتر دردسرساز می شوند
بعد از جراحی، داخل بینی برای مدتی شرایط معمول خود را ندارد. ترشحات، مخاط و مقدار کمی خون خشک شده می توانند در مسیر بینی باقی بمانند و احساس گرفتگی ایجاد کنند.
وقتی این ترشحات تجمع پیدا می کنند، بیمار ممکن است احساس کند بینی کاملا بسته است یا عبور هوا از آن دشوار شده. این اتفاق به ویژه در روزهای اول می تواند آزاردهنده باشد؛ چون فرد همزمان با تورم داخل بینی و تغییرات ناشی از جراحی روبه رو است.
شست و شوی بینی در زمان مناسب می تواند به پاک شدن تدریجی این ترشحات کمک کند. نکته مهم این است که هدف از شست و شو، تمیز کردن بینی با فشار زیاد نیست. روش استفاده از محلول و وسیله شست و شو باید همان چیزی باشد که پزشک توصیه کرده است.
در واقع، یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار تصور می کند هرچه فشار آب بیشتر باشد، بینی بهتر تمیز می شود؛ در حالی که بعد از جراحی، بافت های بینی حساس هستند و نباید با فشار یا دستکاری غیرضروری تحریک شوند.
2. خشکی داخل بینی می تواند کمتر آزاردهنده شود
احساس خشکی داخل بینی یکی از تجربه هایی است که ممکن است در دوران نقاهت برای بیمار ناخوشایند باشد. وقتی ترشحات خشک می شوند، ممکن است احساس کشیدگی، سوزش یا حتی میل به دست زدن به داخل بینی ایجاد شود.
اینجا شست و شوی مناسب می تواند به حفظ رطوبت مخاط و خارج شدن ترشحات کمک کند. البته اگر پزشک برای شرایط خاص بیمار دارو یا محصول دیگری تجویز کرده باشد، استفاده از آن باید دقیقا مطابق دستور انجام شود.
به خصوص در هفته های اول، وسوسه تمیز کردن داخل بینی با گوش پاک کن، دستمال یا انگشت می تواند مشکل ساز شود. چیزی که از بیرون شبیه یک ترشح خشک شده به نظر می رسد، ممکن است به بافتی حساس چسبیده باشد و جدا کردن آن با دست، باعث تحریک یا خونریزی شود.
بنابراین اگر چیزی داخل بینی احساس می کنید که با شست و شوی معمول خارج نمی شود، بهتر است به جای دستکاری، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
3. مراقبت از داخل بینی فقط به ظاهر آن مربوط نیست
وقتی درباره نتیجه جراحی صحبت می کنیم، معمولا ذهنمان به فرم ظاهری بینی می رود؛ اما بینی بعد از جراحی همچنان یک عضو تنفسی است و مراقبت از بخش داخلی آن نیز اهمیت دارد.
تورم داخل بینی، ترشحات و تغییرات بافتی می توانند برای مدتی روی احساس تنفس تاثیر بگذارند. این موضوع به این معنی نیست که بیمار باید انتظار داشته باشد بلافاصله بعد از عمل تنفس کاملا عادی شود.
در بسیاری از موارد، با گذشت زمان و فروکش کردن تورم، شرایط بهتر می شود. شست و شوی تجویز شده نیز می تواند بخشی از برنامه مراقبتی این دوره باشد.
دکتر محمد صوفی زاده، جراح و متخصص گوش و حلق و بینی، در توصیه های بعد از جراحی شرایط هر بیمار را در نظر می گیرد. به همین دلیل ممکن است زمان شروع شست و شو، تعداد دفعات آن یا نوع محلول مورد استفاده برای دو بیمار یکسان نباشد.
پس بهتر است دستورالعملی که از پزشک خود دریافت کرده اید، جایگزین توصیه های عمومی موجود در اینترنت شود.
کسب اطلاعات بیشتر : https://dr-soofizadeh.com
4. روش انجام شست و شو به اندازه خود آن اهمیت دارد
شاید تصور کنید شست و شوی بینی کار ساده ای است و فقط کافی است محلول را وارد بینی کنید. اما بعد از جراحی، نحوه انجام این کار اهمیت بیشتری پیدا می کند.
محلول باید طبق دستور پزشک و با وسیله ای که برای شما توصیه شده استفاده شود. فشار زیاد، دفعات بیش از حد یا استفاده از محلول نامناسب می تواند باعث تحریک بینی شود.
همچنین نباید بعد از شست و شو با فشار زیاد بینی را تخلیه کرد. فین کردن شدید یا تلاش برای خارج کردن ترشحات با فشار، به خصوص در روزهای ابتدایی، می تواند به بینی فشار وارد کند.
اگر در مورد نحوه استفاده از سرنگ، سرم یا وسیله شست و شوی مخصوص سوال دارید، بهتر است روش دقیق را در مطب از پزشک یا کادر درمان بپرسید. چند دقیقه آموزش صحیح می تواند از انجام اشتباهات در خانه جلوگیری کند.
آیا شست و شوی بینی باید از روز اول شروع شود؟
پاسخ این سوال برای همه افراد یکسان نیست. زمان شروع شست و شو به نوع جراحی، وضعیت داخل بینی، پانسمان یا اسپلینت های مورد استفاده و نظر جراح بستگی دارد.
بنابراین نمی توان یک زمان ثابت را برای تمام بیماران تعیین کرد. ممکن است پزشک برای یک بیمار برنامه مشخصی از روزهای ابتدایی در نظر بگیرد و برای فرد دیگری شروع شست و شو را به زمان متفاوتی موکول کند.
این نکته به خصوص برای افرادی مهم است که همزمان با جراحی زیبایی، اقدامات دیگری روی ساختار داخلی بینی داشته اند. در چنین شرایطی، توصیه های بعد از عمل باید دقیقا مطابق برنامه جراح دنبال شود.
اگر بعد از شست و شو احساس گرفتگی داشتم، چه؟
گاهی بیمار انتظار دارد بلافاصله بعد از شست و شو احساس کند بینی کاملا باز شده است. اما چنین چیزی همیشه اتفاق نمی افتد.
تا زمانی که تورم داخل بینی وجود دارد، ممکن است حتی بعد از پاک شدن بخشی از ترشحات، همچنان احساس گرفتگی داشته باشید. بنابراین نباید برای رسیدن به احساس باز شدن کامل بینی، شست و شو را با فشار بیشتر یا دفعات غیرضروری تکرار کنید.
اگر گرفتگی شدید است، طولانی شده یا نسبت به روزهای قبل تغییر محسوسی کرده، بهتر است پزشک آن را بررسی کند.
شست و شو جای مراقبت های دیگر را نمی گیرد
یکی دیگر از برداشت های اشتباه این است که چون شست و شوی بینی انجام می شود، دیگر مراقبت خاصی لازم نیست. در حالی که این کار فقط یکی از بخش های دوران نقاهت است.
محافظت از بینی در برابر ضربه، رعایت توصیه های مربوط به خواب، مصرف داروهای تجویز شده و مراجعه های بعد از عمل نیز اهمیت خودشان را دارند.
از طرف دیگر، اگر پزشک استفاده از چسب یا مراقبت خاصی را توصیه کرده باشد، شست و شوی بینی نباید باعث شود سایر دستورها فراموش شوند.
چه زمانی باید درباره شست و شو با پزشک صحبت کرد؟
اگر هنگام شست و شو درد قابل توجهی ایجاد می شود، خونریزی غیرمعمول اتفاق می افتد یا احساس می کنید روش انجام آن برایتان مناسب نیست، بهتر است موضوع را با جراح مطرح کنید.
همچنین اگر ترشحات بدبو، تب، درد رو به افزایش یا علائم غیرعادی دیگری دارید، صرفا افزایش تعداد دفعات شست و شو راه حل مناسبی نیست. ابتدا باید علت علائم مشخص شود.
در واقع، شست و شو یک اقدام مراقبتی است، نه روشی برای درمان هر مشکلی که بعد از جراحی ایجاد می شود.
چرا توصیه های بعد از عمل برای هر بیمار متفاوت است؟
ممکن است دو نفر هر دو جراحی زیبایی بینی انجام داده باشند، اما مراقبت های بعد از عمل آنها دقیقا یکسان نباشد. تفاوت در ساختار بینی، نوع جراحی، وضعیت مخاط و شرایط عمومی بیمار می تواند برنامه مراقبتی را تغییر دهد.
دکتر محمد صوفی زاده، جراح و متخصص گوش و حلق و بینی، نیز در تعیین مراقبت های بعد از جراحی شرایط هر بیمار را جداگانه در نظر می گیرد. به همین دلیل بهتر است توصیه های عمومی را فقط برای شناخت کلی موضوع بخوانید و دستور اصلی را از پزشک خود دریافت کنید.
شست و شوی بینی زمانی بیشترین فایده را دارد که در زمان مناسب، با روش صحیح و متناسب با شرایط بیمار انجام شود.
یک کار ساده، اما نه با یک روش برای همه
شست و شوی بینی ممکن است در ظاهر یکی از ساده ترین بخش های دوران نقاهت باشد، اما انجام درست آن اهمیت زیادی دارد. کمک به خارج شدن ترشحات، کاهش خشکی و مراقبت از فضای داخلی بینی از جمله دلایلی هستند که باعث می شوند این توصیه بعد از جراحی جدی گرفته شود.
در عین حال، قرار نیست بیمار با وسواس بینی خود را مرتب شست و شو دهد یا برای تمیز کردن آن فشار زیادی وارد کند. زمان شروع و تعداد دفعات، نوع محلول و روش انجام باید بر اساس توصیه جراح باشد.
اگر این نکات رعایت شوند، شست و شوی بینی می تواند به یکی از اقدامات ساده و کاربردی در روزهای بعد از جراحی تبدیل شود؛ اقدامی که هدف آن کمک به عبور راحت تر از دوران نقاهت است، نه تغییر دادن روند طبیعی ترمیم بینی.








